Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
DILI, RAFA.tl– Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB, hateten tinan 2026 bele sai tinan ida atu sarani sira hafoun sira nia fiar, konfiansa no esperansa iha Maromak.
Notísia Relevante: Sarani Sira Tenke Lori ho Responsabilidade Espíritu Natal Nian

Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hateten lia hirak ne’e iha nia omilia ba missa tinan foun nian iha Parokia Sé Katedral Imaculada Conceição, Vila-Verde, Díli, Kinta (01/01/2026). Dom Virgílio hateten bainhira taka tinan tuan, hotu-hotu agradese Maromak ba prezente boot ne’ebé Maromak fó ba ema tempu no ohin hahú tinan foun ho atetude ne’ebé hanesan, gratidaun no louvor ba Maromak, maske ema la nota maibé planeia ne’e kontínua nakdular atu ema kontínua moris.
“Ida-ne’e mak ema haré oinsá Maromak Nia matenek hodi hadomi ema, tan ne’e ema agradese Maromak,” Dom Virgílio haktuir.
Iha loron dahuluk tinan nian, Santa Kreda komemora loron Santa Maria Maromak Nia Inan, ne’ebé fó moris ba kosok oan Jesus. Kosok oan ne’e mak bensaun, rahun di’ak suli ba ema ida-idak, família no sosiedade ba tinan tomak ne’ebé ema la hatene saida mak sei akontese, maibé ema tau an ba Maromak.
Dom Virgílio fó sasin katak Jesus la’ós de’it hasai aat husi mundu, maibé nia halakon, kinkista no fokit sai abut hotu aat nian husi mundu, salvasaun ne’ebé mai husu Jesus la’ós Mazia ida, maibé salvasaun ne’e mai liu husi tempu naruk, Maromak ho domin no pasensia ne’ebé Jesus mai atu lori iha Nia kbas hodi fó fali ba ema kbiit salvasaun nian.
“Ita selebra festa Maromak Nia Inan, ne’ebé Maria kous la’ós ba nia an, maibé ba umanidade tomak. Nia hatudu ho nune’e Na fó bensaun mai ita. Fó bensaun ba kreda tomak, ba mundu tomak. Jesus hanesan anju sira hananu iha Belém mak ksolok ba ema hotu, Nia mak Glória Maromak nian no pás ba umanidade tomak,” Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB afirma.
Ho Kristu ne’ebé sai hanesan pás ba umanidade tomak, sai razaun ba Papa Paulo VI inisia jornada mundiál ba pás iha loron dahuluk tinan nian. Loron ida atu ema harohan ba pás, loron ida ema hola konsiensia kona-bá pás, nunka kole no baruk, maibé hotu-hotu atu iha nafatin laran metin ba Nai Maromak ba pás iha Timor-Leste no ba mundu tomak.
Jesus mak bensaun ba ema hotu ne’ebé ema hanehan, no sai atan ba buat oin-oin. Ema la’ós deit atan ba sasan, maibé mós ba hahalok sabar autoridade sira, atan ba bisiu sira, atan ba hakarak sira isin nian. Tanba ne’e, iha tinan foun ne’e ida-idak husu ba Jesus atu liberta nia an, la’ós ho forsa, poder maibé ho Jesus Nia domin bele liberta ema.
“Ita ne’ebé lakon tiha ona istima ba ita nia an, ohin, Jesus hakarak atu dehan mai ita, Maromak hadomi o, Nia nunka husik o, Nia hein ho pasensia atu o fila ba Nia. Keta husik o nia an sai atan ba o nia hahalok sira isin ninian. Ba hirak ne’ebé sai vítima ba injustisa, ba sira ne’ebé ema esplora no sente laiha tan ona dalan ba solusaun, ohin, Jesus loke fila-fali odamatan fraternidade nian, ema ne’ebé iha fuan atu sente, iha matan atu haré no tilun atu bele rona ema seluk nia susar no prontu atu partilla dezperasaun, atu nune’e, bele rekopera dignidade ita ema nu’udár Maromak oan,” Arsebispu tenik.
Jesus loke hikas roman horizonte nian, atu leno ema ne’ebé lakon iha nakukun laran, hein katak hafoin selebrasaun Natal no tama ba tinan foun, hotu-hotu hafoun fila fali nia moris, atu la fila-fali hanesan horsehik, maibé kontinua ho moris foun ba oin.
Iha tinan foun ne’e, hotu-hotu hakas an, atu tun husi eskada sira, deskobre an, tanba dalabarak ema iha eskada ida foti an nian ne’ebé halo ema sente as no haree ema seluk la hetan too labele haree no sente mós ema seluk nia susar.
“Atu tinan foun ne’ebé hahú dadaun ne’e bele sai duni dalan ida esperansa nian, dalan pás la’ós liafuan, maibé iha ita-nia moris loroloron, haburas ho diálogu no rekonsiliasaun,” Nia dehan.
Mai fila ba Nai Feto, inan dame nian ne’ebé ohin umanidade tomak agradese, Maromak Nia inan, ema hotu rai klaran nia inan, Liurai Feto dame nian.
Oan sira aprende lisaun sira importante husi inan sira, ema hotu-hotu moris mai hanesan oan no lori iha nia moris lisaun barak ne’ebé aprende husi inan sira.
Hotu-hotu husu interasaun Nain Feto nian atu Nai Maromak Nia bensaun bele suli ba ema ida-idak, ba família sira hotu, atu tinan ida ne’e, hafoun ema nia konfiansa, fiar no esperansa iha Maromak.
Reportajen ekipa Rafa.tl
Written by: RafaFM
2026 Hafoun Ema Nia Fiar Konfiansa no Esperansa iha Maromak
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt